نه به تیراندازی در مراسم عزا و شادی؛ پایان یک رسم خطرناک، آغاز فرهنگ مسئولانه

**گلبانگ دنا –** بار دیگر، صدای تیر در آسمان جشن عروسی خاموشی تلخ دیگری را رقم زد؛ این بار جان **حمید تخشی**، پدر جوان دو کودک، در برابر چشمان معصوم فرزندانش پرپر شد. پرسش تلخی که بر جای مانده این است: دو فرزند زنده‌یاد، تاوان کدام بی‌فرهنگی و بی‌مسئولیتی را می‌پردازند؟

تیراندازی در مراسم شادی و سوگواری اگرچه در گذشته بخشی از سنت‌های عشایری و نماد قدرت و مردانگی بود، اما امروز به رفتاری پرخطر، ضد‌اجتماعی و مغایر با فرهنگ و قانون تبدیل شده است. بر اساس گزارش خبرگزاری صدا و سیما‌ی کهگیلویه و بویراحمد، ده‌ها تن از هم‌استانی‌ها در سال‌های اخیر قربانی همین رسم غلط شده‌اند.

 تیراندازی سنتی یا تهدید اجتماعی؟
در گذشته، شلیک تفنگ در مراسم‌ها نشانه‌ی وفاداری و حمایت از صاحب مجلس بود؛ اما در عصر حاضر این رفتار نه نماد غیرت، بلکه نشانه بی‌توجهی به جان انسان‌ها و ضعف فرهنگی است. حذف این پدیده تنها با قانون ممکن نیست؛ بلکه نیازمند **بازآفرینی فرهنگی، آموزش همگانی و بازتعریف مفهوم افتخار اجتماعی** است.

 پیامدهای اجتماعی و روانی
۱. **افزایش تلفات انسانی:** گلوله هوایی با سرعت مرگ‌آور به زمین برمی‌گردد و قربانیان آن اغلب کودکان و رهگذران بی‌گناه هستند.  
۲. **ایجاد حس ناامنی:** صدای تیراندازی موجب اضطراب و اختلال روانی در جامعه، به‌ویژه میان کودکان و سالمندان می‌شود.  
۳. **تخریب وجه قومی و فرهنگی:** رفتارهای خشن در جشن‌ها چهره‌ مثبتی از اقوام استان ارائه نمی‌کند و اعتبار فرهنگی منطقه را خدشه‌دار می‌سازد.

دلایل تداوم این رفتار نابهنجار
- نبود جایگزین‌های ایمن برای ابراز احساسات در مراسم‌ سنتی؛  
- ضعف آموزش رسانه‌ای و روایت‌های فرهنگی جدید؛  
- نظام ارزشی غلط که گاه تیراندازی را نشانه شور و افتخار می‌پندارد.

 راهکارهای اصلاح فرهنگی و اجتماعی
۱. **آموزش و آگاهی‌بخشی:** در مدارس، رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی با انتشار روایت‌های واقعی از قربانیان این پدیده.  
۲. **طراحی آیین‌های فرهنگی جایگزین:** اجرای سازهای محلی، دف‌نوازی، آتش‌بازی کنترل‌شده یا رقص‌های آیینی ایمن.  
۳. **نقش قانون و بزرگان محلی:** برخورد قاطع با خاطیان همراه با احترام فرهنگی و مسئولیت اجتماعی قبایل و طوایف.  
۴. **رسانه و نخبگان:** تولید پیام‌های احساسی و تأثیرگذار، نه صرفاً دستوری؛ الگوسازی از خانواده‌هایی که مراسم بدون تیر برگزار کرده‌اند.  
۵. **مداخلات روان‌فرهنگی:** ترویج مفهوم «غرور فرهنگی مسئولانه» و تقویت مهارت‌های کنترل هیجان در جمع‌ها.

 جمع‌بندی
برای پایان دادن به تیراندازی در مراسم‌ عزا و شادی، نیازمند هم‌افزایی سه ضلع هستیم:  
**آموزش فرهنگی، کنترل اجتماعی، و جایگزین‌های آیینی امن.**  
با درایت بزرگان، همکاری نهادهای انتظامی و نقش فعال رسانه‌ها می‌توان این رفتار ناپسند را از آیین‌های محلی حذف کرد. امید که دیگر هیچ کودکی در کهگیلویه و بویراحمد، شاهد آخرین نفس پدرش زیر سایه یک رسم اشتباه نباشد.